Surinaamse sporen in het K.N.S.M. archief

Via de website van de Stichting Surinaamse Genealogie kwam ik er achter dat het Stadsarchief van Amsterdam een nieuw archief had ontsloten, namelijk die van de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij, ook wel bekend als de K.N.S.M.

Personeelskaarten K.N.S.M.

Personeelskaarten K.N.S.M.


Hoewel de KNSM is opgegaan in NedLoyd en daarna Maersk, is het nog steeds een heel bekend Nederlands begrip. Er is heel veel bekend en gepubliceerd over de KNSM, dus als u daarover meer wilt lezen zie o.a:

Mijn interesse naar dit archief komt vanwege het beroep van mijn overgrootvader Samson. Hij was loods in Suriname en werkte voor verschillende maatschappijen waaronder de KNSM. Vandaag ging ik tevergeefs naar het Stadsarchief van Amsterdam op zoek naar zijn stamboekregistratie. Desondanks wil alle lezers op deze waardevolle bron wijzen. Bij circa 70% van de personeelskaarten zit namelijk een foto! Hoe mooi is dat!

Tijdens het grasduinen ben ik bijzondere zaken tegengekomen op de personeelskaarten van het varend personeel, zoals vermeldingen van desertie, ongeval, diefstal, oplichting en zelfs zelfmoord. Met de gegevens die ik tot zover heb gevonden, zou ik werkelijk een boek kunnen schrijven (hmmm..).

Ik noem enkele beroepen die ik ben tegengekomen: muzikanten, bedienden, scheepsleerlingen (sommige erg jong), officieren, matrozen en meer.

Welke informatie kunt u tegenkomen op de personeelskaarten?
Op de voorkant treft u de volgende kolommen aan (al dan niet ingevuld):

  • Naam, voornamen, geboorteplaats en geboortedatum
  • Stoomschip, reis, datum van vertrek en aankomst
  • Werkkring, gage, gedrag, ijver, bekwaamheid
  • Beoordelaar, en diens rang en naam

Op de achterkant staat overige informatie, welke van genealogische waarde kan zijn voor uw onderzoek, zoals:

  • Werkkring voor indiensttreding
  • Huwelijkspartner, aantal kinderen, leeftijd kinderen
  • Bijzonderheden
  • Stoomschip, reis
  • Aantekeningen en evt. foto

Onderstaand een willekeurige kaart van Johannes Hendricus van Waard, een in Paramaribo geboren werknemer van de KNSM.

Johannes Hendricus van Waard - KNSM matroos geboren 1901 te Paramaribo_KNSMarchief SAA_voorkant

Personeelskaart van Johannes Hendricus van Waard (geb. 11 Juni 1901 te Paramaribo, Suriname). Bron: 30565: Archief van de KNSM, Stadsarchief Amsterdam

Te lezen is dat hij vanaf zijn 20ste jaar te werk is gesteld op het dek van de schepen Frisia, Orania, Zaanland, Delfland, Maasland, Montferland, Rijnland, en Hennemerland. Hij had een goede tot zeer goede staat van dienst tussen van zomer 1921 t/m voorjaar 1928.

Een andere kaart betreft een persoon die is verdacht van diefstal en opiumsmokkel en daardoor ontslagen.

Ontslagen wegens diefstal en opiumsmokkel

Ontslagen wegens diefstal en opiumsmokkel

Een tafelbediende (*1896, Arnhem) blijkt enkele gasten voor duizend gulden te hebben opgelicht. Dit bleek uit een getypte brief die bij de kaart was bijgevoegd.

Bijgesloten brief waaruit blijkt dat KNSM tafelbediende gasten heeft opgelicht t.w.v. Fl. 1000

Bijgesloten brief waaruit blijkt dat KNSM tafelbediende gasten heeft opgelicht t.w.v. Fl. 1000

Ik ben nog vele interessante gegevens op het spoor gekomen, waarover ik wellicht een andere keer zal schrijven. Mij is opgevallen dat er vrij veel kaarten van mogelijk levende personen in te vinden zijn. Personen die nu in hun zeventiger jaren zijn, sommige jonger.

Dit is een lastige kwestie voor een archief, daar het een gemengd archief betreft, waar er naast de gegevens van personen die lang en breed overleden zijn (meer dan 100 jr geleden geboren), ook een klein deel te vinden is van personen die mogelijk nog in leven zijn (minder dan 100 jaar geleden geboren). Het ene archief gaat er soepeler mee om dan het andere. Amsterdam heeft ervoor gekozen om dit gehele register vrij te geven voor onderzoek in de studiezaal. Daar heb ik als genealoog geen probleem mee, en zal uiteraard de gegevens niet misbruiken of publiceren.

Samenvattend een interessante bron voor uw genealogisch onderzoek, met een grote kans op een foto. Als uw familieleden werkzaam waren bij de KNSM, neem dan eens een kijkje.

30565: Archief van de KNSM, inventaris 2: West-Indische Maildienst, vanaf 1887 Koninklijke West-Indische Maildienst (K.W.I.M., 1882 – 1927), 2931-3015: personeelskaarten van varend personeel, alfabetisch geordend (85 dozen).

Ik ben benieuwd naar uw ontdekkingen en wens u veel plezier tijdens uw zoektocht!