Javaanse rubbertappers

Javaanse balatableeders in Suriname

In de database Javaanse immigranten in Suriname van het Nationaal Archief Nederland, komen alle contractarbeiders voor die tussen 1890 en 1930 van Indonesië naar Suriname zijn gekomen. Hierin zijn de voorouders te vinden van enkele bekende Nederlanders met Surinaams-Javaanse roots, zoals Ranomi Kromowidjojo.

Van vele arbeiders is een foto bewaard gebleven bij de immigratiestukken. Die foto’s zijn gemaakt in Indonesië voordat de migranten per stoomschip de overtocht maakten. De werkcontracten bevatten naast de foto, de reisgegevens, een signalement, lichamelijke kenmerken, geloofsovertuiging, afkomst en contractgegevens, een vingerafdruk als handtekening.

Mijn voorvader van vaderskant, Adikromo, kwam uit het dorpje Sangkowe, gelegen in het Imogiri district ten zuiden van Jogjakarta. Imogiri maakt deel uit van een hoog gelegen koninklijk terrein dat dient als begraafplaats voor vele Javaanse edelmannen en sultans van Soerakarta. Naast Imogiri zijn er nog twee delen op het terreing; Giriloyo en Banyusumurup.

De ingang van het graf van Sultan Agung op de begraafplaats Imogiri. cc-by-sa 3.0 KITbot. Collectie Tropenmuseum

De ingang van het graf van Sultan Agung op de begraafplaats Imogiri. cc-by-sa 3.0 KITbot. Collectie Tropenmuseum

De laatste vorst is in 2004 bijgezet in Imogiri. Dat was Soesoehoenan (keizer) Pakoeboewono XII, wiens geboortenaam ietsjes langer is; Sampeyan Dalam ingkang Sinuhun ingkang Minula saha ingkang Wijaksana Kanjeng Soesoehoenan Prabhu Sri Pakoe Boewono XII Senapati ing Alaga ‘Abdu’l-Rahman Saiyid ud-din Panatagama.

Mas Adikromo bin Mupit

Mas Adikromo bin Mupit

Mijn overgrootvader werd in Suriname aanvankelijk tewerkgesteld op plantage de Vrede, daarna op Alliance. Uiteindelijk heeft hij bijgetekend op plantage Geyersvlijt.

Uitzicht op de plantage Geyersvlijt vanaf de directeurswoning. 1920. cc-by-sa-3.0 KITbot, Collectie Tropenmuseum

Uitzicht op de plantage Geyersvlijt vanaf de directeurswoning. 1920. cc-by-sa-3.0 KITbot, Collectie Tropenmuseum

Tot zijn laatste dagen werkte hij, zoals vele Javaanse immigranten als landbouwer op zijn eigen grond.

In 1950 legt hij zijn voornaam vast als geslachtsnaam en blijft voorgoed in Suriname. Zijn vrouw kon echter niet aarden en is teruggekeerd naar Indonesië. Adikromo heeft vele kleinkinderen, achterkleinkinderen en achter-achterkleinkinderen nagelaten.