1 Juli 1963 – Suriname vier ereburgers rijker ter ere van 100 jaar Keti-Koti

Op 1 juli 1963 stond Suriname stil bij de herdenking van 100 jaar afschaffing van de slavernij in Suriname. Effectief werd de slavernij pas 10 jaar later afgeschaft.. Maar in het kader van deze dag werden vier van de oudste Surinaamse bewoners tot ereburgers benoemd.

Allen waren in 1963 reeds de 100 jaar gepasseerd en hadden de slavernij, maar ook de afschaffing aan den levende lijven ondervonden, hetzij als spelend kind. De nieuwe ereburgers waren: Adolfina Zorg (100 jr), Floortje Balinge geboren Blufpand (100 jr), Paulina (Polina) Mattes geboren Berenos (105 jr) en de Indiaanse Piepie (107 jr) uit Corneliskondre.

Paulina Mattes geboren Berenos ontvangt op haar 100e verjaardag de felicitaties van gouverneur van Tilburg. Bron: Amigoe di Curaçao 03-10-1958, dageditie

Paulina Berenos is als slavin geboren op 25 September 1858 en vermoedelijk onder de naam Helena van Kallen terug te vinden in de emancipatieregisters van plantage Wolffs Capoerica, welke eigendom was van de gebroeders Reijns. Paulina is 4 jaar na de emancipatiedag in Suriname overleden op 109 jarige leeftijd. Zij was het grootste gedeelte van haar leven, de weduwe van de heer Hugo Nicolaas Maximiliaan Mattes, in leven belastingambtenaar (‘kommies der belastingen’). De heer Mattes overleed op 16 Oktober 1905 op 57 jarige. Zij waren gehuwd in 1888 in district Beneden Para en hadden samen drie kinderen.

De ereburgers kregen uit handen van de toenmalige president Johan Adolf Pengel en zijn vrouw een feestpakket. Nu zult u zich misschien afvragen wat er in het pakket zat? Onderstaande dankbetuiging van kroongetuige mevrouw Balinge geboren Blufpand geeft u een indruk van de inhoud.

Dankbetuiging van ereburgeres Floortje Balinge-Blufpand. Bron: Nieuws- en advertentieblad Suriname, 02-07-1963, dageditie via kranten.kb.nl

Onderstaand een video van de viering van de Emancipatiedag op het Oranjeplein, gemaakt door Polygoon-Profilti en bewaard door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Op de website http://www.openbeelden.nl kunt u overigens meer Polygoon Journaalbeelden van o.a. Suriname bekijken en hergebruiken.

‘Do bom servo Elieser’ – de goede bediende Elieser

Alexander Stephens, een Amerikaanse politicus met zijn bediende; een voormalige slaaf. Jaar: circa1875.

Naar aanleiding van een bericht en video (link) over het winti-ritueel dat in het kader van het aanstaande Keti Koti festival heeft plaatsgevonden op de Oude Portugese Joodse begraafplaats aan de Oudekerk aan de Amstel, heb ik wat achtergrondinformatie opgezocht op de website van het Stadsarchief Amsterdam.

Wie was Elieser en hoe kan het dat zijn laatste rust plaats een Joodse begraafplaats is?

‘De Portugese Joden vestigden zich omstreeks 1600 in Amsterdam. Zij namen hun slaven mee. In 1614 stichtten zij een begraafplaats (Beth Haim) in Ouderkerk. Het reglement, dat toen opgesteld werd, bepaalde in het tweede artikel dat slaven (escravos), bedienden (criados) en dienstmeisjes (moças) die wel Joods waren maar niet Portugees, op een aparte plek (lugar separado) begraven werden.

Voorschriften
In 1627 kwamen er strengere voorschriften voor Afrikanen, die in de documenten aangeduid werden als zwarten (pretos, negros) en bruinen (morenos). Voortaan moesten zij buiten de omheining begraven worden. Vermoedelijk omdat de dorpsbewoners bij die begrafenissen voor opstootjes zorgden, werd deze bepaling na verloop van tijd weer ingetrokken. Hun graf bleef op een afgezonderde plaats. Zwarten en mulatten kregen geen steen: hun graven werden afgedekt met een baksteen of een houten plankje met een nummer.

Keti Koti 2012 Festival Amsterdam

Ter viering van de afschaffing van de slavernij in Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen op 1 juli 1863 wordt het Keti Koti festival op zondag 1 juli as. in Amsterdam gehouden. Dit jaar valt het gunstig in het weekend en het weer zit mee (zonnig, plaatselijk bewolking, 18 graden Celsius). De verwachting is dan ook dat de opkomst groot zal zijn.

Bekijk de flyer hier onder.

`Na bigi du´ theatershow in NL

Een leuk vooruitzicht de komende tijd. De vorig jaar, in Suriname drukbezocht, theathershow van schrijfster Thea Doelwijt `Na bigi du´ doet Nederlands grote steden aan.

Een schouwspel gebaseerd op het leven van Doelwijts afo ´Misi Bethanie´ in de 10 jarige periode na de afschaffing van de slavernij (Staatstoezicht) in Suriname. Het belooft een succesvolle tour te worden. In Almere gaat op 25 juni de kop eraf en de kaarten zijn via de theaters te verkrijgen.

Ga dat zien, ga dat zien!