Adjuba van Jona van Ketie van Princes van Dinisie

Slaven werden al vér voor de afschaffing van de slavernij afgeschaft. Deze vrijgemaakte slaven noemde men de gemanumitteerden. Als nieuwe burger kregen zij dan ook een achternaam. De achternaam moest dan verwijzen naar de vorige eigenaar.

Voorbeeld: de vrijgemaakte slavin heette Charlotte en zij was een slavin geweest van Joachim Brandon. Haar nieuwe naam zou dan luiden Charlotte van Joachim Brandon. In de praktijk zie je ook andere varianten of afkortingen gebruikt zoals Charlotte van J. Brandon of Charlotte van Brandon of zelfs een totale verwijdering van het tussenvoegsel.

Dit ben ik ook tegengekomen bij de mulattin Paulina die een slavin was van de witte Klaas van der Meer. Haar nieuwe naam luidde Paulina van van der Meer. Op volwassen leeftijd ging zij echter door het leven als “Paulina van der Meer”. Zij en haar kinderen hadden ook slaven, waaronder mijn voorouders.

Aanvraag voor een straatvoogd voor Adjuba van Jona van Ketie van Princes van Dinisie bron: Krantencollectie Koninklijke Bibliotheek, Surinaamsche Courant 30-06-1831, Dageditie

Aanvraag voor een straatvoogd voor Adjuba van Jona van Ketie van Princes van Dinisie bron: Krantencollectie Koninklijke Bibliotheek, Surinaamsche Courant 30-06-1831, Dageditie

= Terug naar Charlotte =

Alle kinderen die zij na de manumissie kreeg werden vrijgeboren. Wat je dan doorgaans ziet is dat de kinderen de verwijzing naar de slavernij doorbraken door het tussenvoegsel ‘van’ weg te laten.

Voorbeeld: Als Charlotte van Brandon haar vrijgeboren zoon Pieter heette, dan zou hij doorgaans door het leven gaan als Pieter Brandon.

Het kwam regelmatig voor dat familieleden die nog in slavernij leefden vrijgekocht werden door een ander vrije familielid. Als Charlotte haar moeder, Annaatje vrijkocht kreeg, de moeder gek genoeg de naam van haar dochter als achternaam en wel Annaatje van Charlotte van Brandon.

Als Annaatje op haar beurt de slavin Carolina vrijmaakte kreeg de laatstgenoemde de naam Carolina van Annaatje van Charlotte van Brandon. Op deze manier ontstonden wel hele lange achternamen en ik kan mij voorstellen dat het in het dagelijks leven niet praktisch was. Misschien dat bij officiële gelegenheden, zoals het opstellen van een testament de volledige naam werd opgetekend, maar in het dagelijks leven zou Carolina best door het leven gaan als Carolina van Brandon.

De persoon Carolina van Annaatje van Charlotte van Brandon is overigens niet verzonnen, maar heeft echt bestaan. Haar zoontje Francois Devilicy is op  29 januari 1817, op 8 jarige leeftijd overleden en begraven op het ‘Nieuwe Kerkhof’.

Om de naamconstructie wat begrijpelijker te maken heb ik het in familieverband gebracht, maar dit is niet altijd zo geweest.

Het Nationaal Archief heeft een database met alle manumissies van Suriname in de periode 1832-1863. Zie: http://www.gahetna.nl/collectie/index/nt00340

U kunt ook uitgebreid zoeken

Manumissies zoeken in de database van het Nationaal Archief

Manumissies zoeken in de database van het Nationaal Archief

Bronnen:
- Overlijdensadvertenties en onbeheerde boedels: overledenen in Suriname 1 januari 1800 tot en met 31 december 1828, John San-Ajang, p.112 – volgnummer 2337. Uitgegeven door de Stichting voor Surinaamse Genealogie
- Krantencollectie Koninklijke Bibliotheek, Surinaamsche Courant 30-06-1831, Dageditie
- Database Manumissies Suriname Vrijgelaten slaven en hun eigenaren – http://www.gahetna.nl
- Namen van vrijgemaakte slaven 1816-1827, H.E. Lamur & H.E. Helstone
- Transcriptie Volkstelling Suriname 1811, de vrije zwarte en gekleurde bevolking, D. Kasan

About these ads

2 gedachtes over “Adjuba van Jona van Ketie van Princes van Dinisie

  1. Dank je Steven. Hoewel ik geen manumissie van Paulina heb gevonden, woonde zij als ‘huishoudster’ met Klaas van der Meer en hun kinderen samen. Dit was ten tijde van de volkstelling van 1811. Ik heb meer informatie over haar en zal je wel een berichtje sturen. Ben benieuwd of je meer informatie over Klaas hebt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s