Biografie: Harry Johan van Ommeren 1879-1923

04-357. Dh Harry J. van Ommeren, redacteur-uitgever dagblad Surinamewtmk, originally uploaded by Stichting Surinaams Museum.

Biografie door door H.N. Rijk van Ommeren.
De omvang van de hier aangeboden levensbeschrijving is bepaald door het feit dat zij een hoofdstuk vormt van een gedenkschrift, waarvan het aantal bladzijden van te voren vaststond. Dit bracht een beperking met zich mee.

Een keuze was noodzakelijk en resulteerde in de twee sectoren van het maatschappelijk leven, woarin hij het meest op de voorgond trad, de journalistiek en de Koloniale Staten.

Onvermeld zijn gebleven de activiteiten, welke Van Ommeren heeft ontwikkeld in de kiesvereniging ‘Eendracht maakt Macht’, de Vereniging tot Bevordeing van het Onderwijs in Suriname, het Toneelgenootschap ‘Thalia’ en in het zieken- en begrafenisfonds ‘De Uitkomst’, en ook de vele onderwerpen, behandeld in zijn artikelen in de ‘Suriname’ en in zijn redevoeringen in de Koloniale Staten.

Gaarne dank ik allen die mij inlichtingen verstrekten bij de samenstelling van deze levensbeschrijving.

Opgang.
Harry Johan van Ommeren werd op 8 Oktober 1876 te Paramaribo geboren als derde van de vijf kinderen uit het huwelijk van Benjamin van Ommeren en Johanna Christina Barlin. Toen hij twee maanden oud was, droeg zijn moeder hem ten doop in de Evangelische Lutherse Kerk. Zij was genoodzaakt de voeding van de kleine aan een min over te laten. In hoeverre dit gemis aan eerste moederlijke verzorging van invloed was op zijn gezondheid is een vraag, zeker is dat hij geheel zijn leven te kampen had met suikerziekte, verzwakte ogen en gebrekkig gehoor.

Doopakte van gemanummiteerde Christina May (Mei)

Foto: Ank de Vogel

In het manumissieregister van 1832-1863 komen wij de vrijlating tegen van het slavenmeisje Christina, welke eigendom was van C. May. Te lezen is dat op 13 juni 1840 door Esther Johanna Albertina May en David Pieter Nemelc, Fl. 300 borgtocht is betaald voor haar vrijlating, welke middels Gouvernements Resolutie no. 859 op 10 juli 1840 werd beklonken.

Eén van de vele voorwaarden voor het manumiteren van een slaaf was dat deze opgenomen zou zijn door een kerkgenootschap. Hierdoor zouden zij zich (hopelijk) volgens de wetten van de bijbel gedragen, behoorlijke nieuwe burgers zijn en niet ten laste van het land vallen. Uit het archief van de Gouverneur Generaal van de West Indische Bezittingen (1.05.08.01 inv. 203, nu nog te vinden in het Nationaal Archief in Den Haag) vinden wij een extract uit het doopregister van de Hervormde Christelijke Gemeente te Paramaribo, waarin Christina gedoopt wordt als Christina Johanna.

Nakomelingen van Christina zullen de extractie wellicht interessant vinden, gezien de doopakte de slaaf een menselijk bestaan geeft in tegenstelling tot de slavenregisters (vanaf begin 19e eeuw tot de emancipatie werden zij opgetekend in het slavenregister, maar zoiets als een geboorteakte van een slaaf bestond niet) of grootboekrekeningen (slaven werden tot begin 19e eeuw bijgeschreven op de grootboekrekening van de eigenaar – geborenen vermeld onder kolom ‘bij’ en overledenen onder kolom ‘af’).

In de vermelding van de manumissie van Christina in het manumissieregister 1832 – 1863 is tevens te lezen dat de moeder van Christina, welke gemanumiteerd is onder de familienaam Magdalena Mei, niet lang na de vrijlating van Christina een verzoek tot naamsverandering heeft aangevraagd voor haar dochter. Op de eerste dag van februari 1842 werd middels Gouvernements Resolutie no. 120 de naamsverandering van Mei naar May uitgesproken. Christina ging voorts door het leven als Christina Johanna May – een duidelijke verwijzing naar de vrijlater C. May.